Artvin’in Ardanuç ilçesinde, Ardanuç Kadın Girişim Üretim ve İşletme Kooperatifi tarafından Aşıklar Köyü’nde oluşturulan lavanta tarlasında sezon hasadı başladı. Kooperatif, lavantadan elde edilen yağları sıvı sabun, yüzey temizleyici, cam sil, lavanta kolonyası ve farklı temizlik ürünlerinin üretiminde değerlendirecek.
Ardanuç’un Aşıklar Köyü’nde bulunan lavanta tarlasında başlayan hasat, imece usulüyle gerçekleştiriliyor. Kooperatif üyelerinin yanı sıra çevreden yaklaşık 35-40 kişinin de destek verdiği hasat çalışmaları, Ardanuç ve çevresindeki toplam 6-7 farklı bölgede bulunan lavanta tarlalarında devam edecek.
Ardanuç Kadın Girişim Üretim ve İşletme Kooperatifi Başkanı Nurice Aydın, kooperatifin 2020 yılında kurulduğunu belirterek, lavanta üretiminde her geçen yıl daha iyi sonuç aldıklarını söyledi.
Aydın, “Kooperatifimiz 6 yıllık bir kooperatif. 2020 yılında kuruldu. 6 yıllık bir tarlamız var. Her geçen yıl daha da hasadımız artıyor. Bu yıl da havaların güzel gitmesiyle verim güzel oldu. Şimdi hasat zamanı ve bizler hasatlarımızı imece usulü yapıyoruz. Halihazırda 6-7 tane değişik bölgelerde tarlalarımız var. İmece usulü 35-40 kişi yardıma geldiler. Hepsine ayrı ayrı teşekkür ediyorum” dedi.
“6 Yıllık Emeği Üretime Çevirdik”
Ardanuç Kadın Gelişimi Kooperatifi Kurucu Başkanı Gürsel Kaya ise Aşıklar Köyü’ndeki lavanta tarlasında yaklaşık 6 yıllık emeğin sonucunda üretim aşamasına geldiklerini ifade etti.
Kaya, lavantadan elde edilen yağların farklı doğal temizlik ürünlerinin üretiminde kullanıldığını belirterek, “Ardanuç Kadın Gelişimi Kooperatifi’nin lavanta tarlasında bugün hasat yapıyoruz. 6 yıldır bir emeğin sonucu üretime çevirdik. Ürettiğimiz lavanta yağlarından organik bir şekilde temizlik malzemeleri, kolonya, bulaşık deterjanı, çamaşır deterjanı, yumuşatıcı gibi ve benzeri ürünler üretiyoruz” diye konuştu.
10 Dönümlük Tarlada Üretim
Kaya, ilçede geleneksel tarım yöntemleriyle üretimin yeterli olmadığını gördüklerini ve farklı üretim yöntemlerine yöneldiklerini söyledi.
Bu çalışmaların ilk adımının lavanta üretimi olduğunu belirten Kaya, Aşıklar Köyü’nde 10 dönümlük lavanta tarlası oluşturduklarını kaydetti.
Kaya, “Bu ilçede eski tarım yöntemleriyle, geleneksel yöntemlerle tarımın olmadığını anladık. Yeni yöntemlere başvurduk. Bunun ilk çalışması da lavanta üretimi oldu. Aşıklar Köyü’nde 10 dönüm bir lavanta tarlası diktik. O lavanta tarlasından elde ettiğimiz ürünlerden ve yağlardan da ürünler üretiyoruz” ifadelerini kullandı.
Lavanta Üreticileri Kooperatifte Buluşuyor
Ardanuç ve Şavşat’ta lavanta üretiminin giderek yaygınlaştığını belirten Kaya, bölgede yaklaşık 20 lavanta tarlası bulunduğunu ve üreticilerin elde ettikleri lavantaları kooperatife getirerek distilasyon işlemlerinin ardından ürünlerini değerlendirdiklerini söyledi.
Kaya, sistemi Çaykur’un üreticilerle kurduğu yapıya benzeterek, “Bugün Ardanuç ve Şavşat’ta aşağı yukarı 20 civarında lavanta tarlası var. Bunlar da hepsi kooperatifimize getirip ürünlerini distil ediyorlar, kooperatifimize veriyorlar. Aynı Çaykur çalışması gibi bir çalışma oluyor” dedi.
“Lavanta Arıcılığı Da Geliştirecek”
Lavanta üretiminin bölgenin bitkisi olmadığı yönündeki eleştirilere de değinen Kaya, lavantanın aynı zamanda önemli bir bal bitkisi olduğunu ve üretimin Ardanuç’taki arıcılığa da katkı sağlayacağına inandıklarını söyledi.
Kaya, “Genelde eleştiriliyoruz. ‘Bu bölgenin bitkisi olmadığını’ söylüyorlar. Ama biz biliyoruz ki Ardanuç’ta arıcılık yapılıyor. Lavanta aynı zamanda da bal bitkisi ve bu çalışma arıcılığı da geliştireceğine inanıyoruz” diye konuştu.
Atıl Tarım Arazileri Üretime Kazandırılmak İsteniyor
Bölgede özellikle 1980 sonrasında yaşanan göç nedeniyle çok sayıda tarım arazisinin atıl kaldığına dikkat çeken Kaya, lavanta üretiminin bu alanların yeniden değerlendirilmesi için bir fırsat oluşturabileceğini belirtti.
Kaya, “1980'den sonra Artvin, özellikle Ardanuç, çok büyük göç yaşadı. İl dışında olan bir sürü akrabalarımız, yakınlarımız var. Bunların burada babalarından, dedelerinden kalma tarlalar var. Hepsi atıl durumda. Bunların az bir emekle tarıma elverişsiz alanları, özellikle belirtiyoruz, tarıma elverişsiz alanları lavantayla değerlendirirsek az bir emekle üretim durumuna geçeriz” dedi.
Lavanta üreticilerinin ürünlerini kooperatife vererek karşılığını alabileceği bir sistem oluşturmayı hedeflediklerini belirten Kaya, bunun bölge insanına yeni bir gelir kapısı oluşturabileceğini ifade etti.
“Bölge İnsanına Yeni Bir Çıkış Kapısı Açmaya Çalışıyoruz”
Göç nedeniyle üretimin azaldığı bölgede, kent dışına göç eden insanların yeniden memleketleriyle bağ kurmasını sağlayacak bir üretim modeli oluşturmayı amaçladıklarını belirten Kaya, kooperatifçilik yoluyla bölgenin ekonomik olarak güçlenmesine katkı sunmak istediklerini söyledi.
Kaya, “1980'den sonra yaşanan göçlerden sonra bölgemiz tam anlamıyla boş kalmaktadır ve üretim yapılamamaktadır. Bu şekliyle insanların batıda umduğunu bulamamış, burada babasından, dedesinden tarlası olan insanlara yeni bir çıkış kapısı oluşturup yolunu açmaya çalışıyoruz” ifadelerini kullandı.
Kooperatiflerin üreticinin ve köylünün kalkınmasında önemli bir rol üstlendiğini dile getiren Kaya, Ardanuç’ta başlattıkları çalışmayı büyütmeyi hedeflediklerini belirterek sözlerini şöyle tamamladı:
“Biliyoruz ki Türkiye'de, dünyada da kooperatiflerin gelişmiş olduğu ülkeler daha zenginleşiyor. Üreticisi, köylüsü daha kalkınıyor. Biz de ülkemizde bunu hayata geçirmeye çalışıyoruz. Küçük bir örnek yarattık. İlmek ilmek de örüyoruz. İleride daha güçlü, daha iyi şeylere imza atacağımıza inanıyoruz.”
Aşıklar Köyü’nde başlayan lavanta hasadının, imece usulüyle diğer bölgelerdeki tarlalarda da sürdürülmesi ve elde edilen ürünlerin kooperatif bünyesinde işlenerek farklı ürünlere dönüştürülmesi planlanıyor.
