Yeniden Refah Partisi Arhavi İlçe Başkanı Selçuk Arafal, 2026 yılı yaş çay alım fiyatına ilişkin yaptığı kapsamlı değerlendirmede, çay üreticisinin karşı karşıya olduğu maliyet artışlarını detaylı bir şekilde ortaya koyarak, taban fiyatın en az 50 TL olması gerektiğini ifade etti.
Arafal, çay üretiminde maliyet kalemlerinin yalnızca gübre ile sınırlı olmadığını vurgulayarak, 2025-2026 döneminde birçok temel girdide ciddi artışlar yaşandığını belirtti.
Özellikle gübre fiyatlarındaki yükselişe dikkat çeken Arafal, 25.5.10 gübresinin ton fiyatının bir önceki yıl 17 bin 500 TL seviyesindeyken 25 bin TL’ye çıkarak yaklaşık yüzde 43 oranında arttığını söyledi.
Enerji ve akaryakıt maliyetlerindeki yükselişin de üretici üzerindeki yükü artırdığını dile getiren Arafal, çay toplama ve ürünün fabrikalara taşınması süreçlerinde kullanılan yakıt fiyatlarının yıllık bazda yaklaşık yüzde 60 oranında arttığını ifade etti.
Bunun yanı sıra işçilik giderlerindeki yükselişin de dikkat çekici olduğunu belirten Arafal, asgari ücret artışları ve mevsimlik işçi yevmiyelerindeki yükselişin, birim maliyetler üzerinde gübreden daha fazla baskı oluşturduğunu kaydetti.
Ekonomik göstergelere de değinen Arafal, EFE (Eşya Fiyat Endeksi) ve TÜFE (Tüketici Fiyat Endeksi) verilerinin üretici üzerindeki etkisine dikkat çekti.
Tarımsal ekipman, bakım ve yedek parça maliyetlerindeki artışın EFE kapsamında değerlendirildiğini belirten Arafal, üreticinin sadece üretim değil, günlük yaşamını sürdürebilmesi için de TÜFE kaynaklı ciddi bir alım gücü kaybı yaşadığını ifade etti.
Tüm bu verilerin birleşimiyle toplam üretim maliyetlerinde yüzde 65 ila 70 arasında bir artış yaşandığını vurgulayan Arafal, 50 TL olarak telaffuz edilen yaş çay alım fiyatının rastgele bir talep olmadığını, aksine teknik bir hesaplamaya dayandığını dile getirdi.
Arafal açıklamasında, “50 TL’nin altında açıklanacak bir fiyat, özellikle zorlu arazi koşullarında üretim yapan küçük aile işletmelerinin üretimden çekilmesine neden olabilir. Bu durum, çay üretiminin sürdürülebilirliğini ciddi şekilde riske atar” dedi.
Kaliteli üretimin teşvik edilmesi için üreticinin mali baskıdan kurtulması gerektiğini de belirten Arafal, doğru budama ve toplama standartlarının korunabilmesi için üreticinin ekonomik olarak desteklenmesinin şart olduğunu söyledi.
Bölge ekonomisinin büyük ölçüde çay gelirine bağlı olduğuna dikkat çeken Arafal, Rize, Artvin, Trabzon ve Giresun illerinde yerel ticaretin yaklaşık yüzde 80’inin çay üzerinden döndüğünü ifade ederek, “50 TL’nin altında kalacak bir fiyat, sadece üreticiyi değil, tüm bölge ekonomisini olumsuz etkileyecek ve ciddi bir daralmaya yol açacaktır” şeklinde konuştu.
Açıklamasının sonunda değerlendirmelerde bulunan Arafal, “Ortaya koyduğumuz analizler gösteriyor ki 50 TL seviyesi abartılı bir beklenti değil, yüzde 70’e yaklaşan girdi enflasyonu ve makul bir refah payının birleşimiyle ortaya çıkan zorunlu bir sonuçtur. Gübredeki artış sadece görünen kısımdır; işçilik ve yaşam maliyetleri bu fiyatı kaçınılmaz hale getirmektedir” ifadelerini kullandı.