Türkiye'nin en önemli çevre mücadelelerinden birine sahne olan Artvin Cerattepe'de faaliyetlerini sürdüren Eti Bakır A.Ş. maden işletmesi, yaklaşık 7-8 yıl aradan sonra ilk kez gazeteciler ve Yeşil Artvin Derneği temsilcilerinden oluşan bir heyeti ağırladı. Ziyarette maden sahası yerinde incelenirken, heyelan riski, çevresel etkiler, atık yönetimi ve gelecekte açık ocak madenciliğine geçileceği yönündeki iddialar yeniden gündeme geldi.
Araştırmacı gazeteci ve yazar İbrahim Gündüz, Cerattepe'nin Türkiye'nin ve dünyanın sayılı doğal alanlarından biri olduğunu belirterek, böylesine zengin bir ekosistemin ortasında madencilik faaliyetlerinin sürdürülmesinin kamuoyunda tartışılmaya devam ettiğini söyledi.
Gündüz, işletmenin kapalı galeri sistemiyle çalıştığını, bu nedenle açık ocak işletmeciliğine kıyasla yüzeydeki tahribatın daha sınırlı göründüğünü ifade etti. Ancak bölgede binlerce ağacın kesildiğine dikkat çeken Gündüz, yer altındaki galerilerin dik yamaç üzerinde kurulu Artvin kent merkezi açısından risk oluşturduğu yönündeki kaygıların sürdüğünü dile getirdi.
Maden yetkililerinin ziyaret sırasında faaliyetlerin kent için herhangi bir tehlike oluşturmadığını ifade ettiklerini aktaran Gündüz, "Herkes zarar oluşmamasını temenni ediyor. Ancak madencilik faaliyetlerinin ekolojik sistem üzerinde kaçınılmaz etkileri olduğu da bir gerçek." değerlendirmesinde bulundu.
"7-8 Yıl Sonra İlk Kez Alana Girdik"
Yeşil Artvin Derneği Başkanı Nur Neşe Karahan ise yaklaşık 7-8 yıldır maden sahasına giriş izni alamadıklarını, bu ziyaretle birlikte uzun yıllar sonra ilk kez işletme sahasını yerinde görme fırsatı bulduklarını söyledi.
Karahan, yüzeyde büyük bir değişiklik gözlemlemediklerini ancak kuzey galerisinin çıkış bölümünde zemin hareketleri ve heyelan izleri gördüklerini belirtti. Şirket yetkililerinin bu bölgede tesislerini korumak amacıyla fore kazık uygulaması yaptıklarını aktardığını ifade eden Karahan, "Bu coğrafyada yapılan her müdahale zemini etkiliyor. Asıl endişemiz yer altındaki galerilerin genişletilmesi ve ileride açık ocak madenciliğine geçilmesi ihtimali." dedi.
Kirli Su ve Atık Yönetimi Gündeme Geldi
Ziyaret sırasında geçen yıl 1 Mayıs'ta çevreye bırakıldığı iddia edilen kirli sular ve daha önce kamuoyuna yansıyan çevre olayları da gündeme geldi. Karahan, bu konuları şirket yetkililerine yönelttiklerini belirterek, yeni görevli yetkililerin önceki dönemde yaşanan olaylarla ilgili bilgi sahibi olmadıklarını söylediklerini aktardı.
Karahan, şirket temsilcilerinin geçmişte yaşanan çevre olaylarını "mühendis hatası" olarak değerlendirdiğini belirterek, "Bize bunların mühendis hatası olduğunu söylediler. Geçmişte yaşanan olayların şirketten değil, dönemin mühendislerinden kaynaklandığını dile getirdiler. Şirketlerde hep aynı yöntem uygulanıyor; bir mühendis görevden alınıyor, yerine yenisi geliyor ve yaşananlar şirket politikası değil, bireysel hata olarak gösteriliyor. Biz ise bunun kurumsal sorumluluğu ortadan kaldırmadığını düşünüyoruz." ifadelerini kullandı.
Karahan ayrıca arıtma sistemini de incelediklerini belirterek, kuzey galerisinin altında bulunan su toplama havuzunda makine yağı kalıntılarının gözle görülebildiğini, havuzun daha önce taştığını gösteren görüntülerin de bulunduğunu ve sistemin yeterliliğine ilişkin endişelerini şirket yetkililerine ilettiklerini söyledi.
Bağımsız Denetim Talebi
Yeşil Artvin Derneği, bundan sonraki süreçte maden sahasını daha sık ziyaret etmek istediklerini belirterek, bağımsız jeoloji, maden ve çevre uzmanlarının da galerilerde inceleme yapmasına izin verilmesi çağrısında bulundu.
Karahan, daha önce yaptıkları resmi başvuruların sonuçsuz kaldığını hatırlatarak, bilimsel ve bağımsız denetimin kamuoyunun doğru bilgilendirilmesi açısından büyük önem taşıdığını ifade etti.
"Mücadelemiz Sürecek"
Cerattepe'deki madencilik faaliyetlerine karşı açılan davaların sürdüğünü belirten Karahan, Anayasa Mahkemesi'ne yeniden başvurduklarını ifade ederek, "Bu coğrafyanın korunması için hukuki mücadelemiz devam edecek. Hem yer altındaki hem de yer üstündeki tahribatın sona ermesini istiyoruz." dedi.
Yıllardır çevre mücadelesinin simgesi haline gelen Cerattepe'de gerçekleştirilen ziyaret, bölgedeki madencilik faaliyetleri ile doğanın korunmasına ilişkin tartışmaları bir kez daha gündeme taşırken, çevreciler bağımsız uzmanların da sahada inceleme yapabilmesi çağrısını yineledi.