Fındıkta Fiyat Farkı Tepki Çekiyor

Çay Üreticilerinden Efor Çay'a Ödeme Tepkisi

İçeriği Görüntüle

Arhavi Ziraat Odası Başkanı Sadık Yıldızbayrak da piyasadaki fiyat oluşumuna dikkat çekerek yetkililere inceleme çağrısında bulundu.
Türkiye'nin dünya fındık üretimi ve ihracatında önemli bir yere sahip olmasına rağmen, üreticinin elde ettiği gelir ile ihracat aşamasında oluşan ekonomik değer arasındaki fark tartışılmaya devam ediyor.
Özellikle Karadeniz Bölgesi'nde geçimini fındık üretiminden sağlayan çiftçiler, artan üretim maliyetleri karşısında ürünlerini yeterli kazanç elde edebilecekleri fiyatlardan satamadıklarını dile getiriyor.
Fındığın üretiminden işlenmesine ve ihracatına kadar uzanan süreçte oluşan fiyat farkı, son dönemde üreticilerin gündemine yeniden taşındı. Özel sektörde kabuklu fındığın kilogramının yaklaşık 70 TL seviyesinden alındığı öne sürülürken, işlenerek kavrulmuş iç fındık haline getirilen ürünün yurt dışına yaklaşık 10 eurodan satıldığı ifade ediliyor.
Üreticiler, kabuklu fındık ile işlenmiş iç fındığın doğrudan karşılaştırılamayacağını kabul etmekle birlikte, üretimden ihracata kadar geçen süreçte ortaya çıkan katma değerin nasıl paylaşıldığının açıklanmasını istiyor. Çiftçiler, ürünün asıl sahibi olan üreticinin bu ekonomik değerden yeterince yararlanamadığını savunuyor.
ÜRETİCİ MALİYETLERİN ALTINDA EZİLDİĞİNİ SAVUNUYOR
Fındık üreticileri için her sezon daha da ağırlaşan maliyetler, kazanç tartışmasını beraberinde getiriyor. Gübre, zirai ilaç, budama, bakım, toplama ve işçilik giderlerindeki artış, üreticinin sezon boyunca yaptığı harcamaları yükseltiyor.
Özellikle küçük ve orta ölçekli fındık bahçelerine sahip üreticiler, bütün yıl boyunca emek ve masraf harcadıkları ürünlerini satış aşamasında istedikleri değerden değerlendiremediklerini belirtiyor.
Üreticilerin tepkisi yalnızca alım fiyatlarına yönelik değil. Fındığın işlenmesi, paketlenmesi, pazarlanması ve ihracatı sırasında oluşan ekonomik değerin hangi aşamalarda kimlere kazanç sağladığının da ortaya konulmasını talep ediyorlar.
Fındık piyasasında üreticinin aldığı fiyat ile tüketiciye ve ihracat pazarına ulaşan ürünün değeri arasındaki ilişkinin şeffaf biçimde incelenmesi gerektiğini savunan çiftçiler, sektördeki kazanç dağılımının yeniden değerlendirilmesini istiyor.
TMO'NUN 14 KASIM'DA ALIMLARI SONLANDIRACAĞI İDDİASI ENDİŞE YARATTI
Üreticilerin gündemindeki bir diğer önemli konu ise Toprak Mahsulleri Ofisinin (TMO) fındık alım politikası ve alım takvimi oldu.
TMO'nun 14 Kasım tarihinde fındık alımlarını sonlandıracağı yönündeki iddialar, elindeki ürünü henüz satmayan üreticiler arasında endişeye neden oldu. Üreticiler, TMO'nun piyasadan çekilmesinin özel sektör karşısındaki pazarlık güçlerini azaltabileceğini düşünüyor.
TMO ve diğer alım kanallarında kilogram başına yaklaşık 140 TL seviyesinde fiyat oluştuğu ifade edilirken, özel sektörde 70 TL civarında alım yapıldığına yönelik iddialar dikkat çekiyor. Farklı alım kanallarında dile getirilen bu rakamlar, fındık piyasasında fiyat oluşumunun hangi koşullarda gerçekleştiğine ilişkin soru işaretlerini artırıyor.
Üreticiler, TMO'nun piyasadaki dengeleyici rolünün önemine işaret ederek alım politikalarının çiftçinin mağduriyet yaşamayacağı şekilde yürütülmesini bekliyor.
ARHAVİ ZİRAAT ODASI BAŞKANI SADIK YILDIZBAYRAK'TAN FİYAT TEPKİSİ
Bölgedeki fındık üreticilerinin yaşadığı sorunları gündeme taşıyan Arhavi Ziraat Odası Başkanı Sadık Yıldızbayrak da fındık piyasasındaki fiyat oluşumu ve üreticinin kazançtan aldığı pay konusunda değerlendirmelerde bulunuyor.
Yıldızbayrak'ın dikkat çektiği konuların başında, üreticinin yıl boyunca üstlendiği maliyetlerle ürününü sattığı fiyat arasındaki dengesizlik geliyor. Fındığın ihracat aşamasında ulaştığı ekonomik değer ile üreticinin eline geçen gelir arasındaki farkın araştırılması gerektiği vurgulanıyor.
Üreticinin yalnızca hasat döneminde değil, yılın tamamında bahçesinin bakımını yapmak ve üretimi sürdürmek için harcama yaptığına dikkat çekilirken, ihracat zincirinde oluşan katma değerin üreticiye de yansıması gerektiği ifade ediliyor.
Üreticiler, fiyat tartışmasının yalnızca yabancı alıcılar üzerinden yürütülmesini yeterli bulmuyor. Yerli ihracatçıların alım politikalarının, piyasa içerisindeki rekabet koşullarının ve ürünün işlenmesi sırasında ortaya çıkan maliyetlerin de değerlendirilmesini istiyor.
REKABET KURUMU VE İLGİLİ BAKANLIKLARA ÇAĞRI
Fındık piyasasındaki fiyat oluşumunun daha şeffaf hale getirilmesini isteyen üreticiler, Ticaret Bakanlığı ile Tarım ve Orman Bakanlığının ortak çalışma yürütmesini talep ediyor.
Ayrıca Rekabet Kurumunun da fındığın üreticiden alınmasından işlenmesine, paketlenmesinden ihracatına kadar uzanan ticari süreci incelemesi isteniyor.
Üreticilerin öne çıkardığı talepler arasında şu başlıklar bulunuyor:
• Fındık alım ve satış fiyatlarının oluşumunda etkili olan unsurların araştırılması,
• Piyasada rekabeti bozabilecek uygulamaların incelenmesi,
• İşleme, paketleme ve ihracat maliyetlerinin şeffaflaştırılması,
• Yerli ve yabancı alıcıların piyasadaki faaliyetlerinin değerlendirilmesi,
• Üreticinin ihracattan elde edilen katma değerden daha fazla pay almasını sağlayacak düzenlemelerin ele alınması,
• Fındık piyasasında üreticinin pazarlık gücünü artıracak politikaların geliştirilmesi.
Üreticiler, ihracatçılara sağlanan finansman ve teşvik mekanizmalarının tarımsal üretimi sürdüren çiftçilerin gelirlerine de katkı sağlayacak şekilde değerlendirilmesini bekliyor.
ÜRETİCİ KAZANMAZSA FINDIK ÜRETİMİ DE RİSK ALTINDA
Karadeniz Bölgesi'nde yüz binlerce ailenin geçim kaynağı olan fındık, Türkiye'nin tarımsal ihracatında stratejik ürünler arasında yer alıyor. Ancak artan maliyetler karşısında yeterli gelir elde edemeyen üreticilerin üretimden uzaklaşması, sektörün geleceği açısından önemli bir risk oluşturuyor.
Bahçelerin bakımsız kalması, üretim alanlarının terk edilmesi ve genç nesillerin tarımsal üretime yönelmemesi gibi sorunlar, uzun vadede fındık üretiminin devamlılığını etkileyebilecek gelişmeler arasında gösteriliyor.
Üreticiler, Türkiye'nin dünya fındık piyasasındaki güçlü konumunun yalnızca ihracat rakamlarıyla değerlendirilmemesi gerektiğini savunuyor. Onlara göre gerçek başarı, fındığı yetiştiren çiftçinin de emeğinin karşılığını alabildiği bir piyasa düzeninin oluşturulmasıyla mümkün.
Fındıkta üretici ile ihracat arasındaki fiyat farkına yönelik tartışmalar sürerken, gözler şimdi TMO'nun alım politikalarına, ilgili kurumların olası incelemelerine ve yetkililerden gelecek açıklamalara çevrildi.