YEREL
Giriş Tarihi : 23-06-2022 12:37   Güncelleme : 23-06-2022 12:37

“Çay Sektörü İflasa Sürükleniyor”

“Çay Sektörü İflasa Sürükleniyor”

İYİ Parti’nin Karadeniz bölgesindeki Artvin İl Başkanı Kemalettin Akgök’ün de içinde bulunduğu 8 il başkanı çay üreticisinin sorunlarını Türkiye Büyük Millet Meclisine taşıyarak üreticinin sesini duyurmaya çalıştı.

Ankara temaslarının ardından Artvin’e dönen İYİ Parti İl Başkanı Kemalettin Akgök, çay üreticilerinin sorunları hakkında yapılan açıklamayı Artvin kamuoyu ile paylaştı. Akgök açıklamasında çay üreticilerinin mağduriyetine değinerek, “Uygulanan yanlış politikalardan etkilenen çay üreticileri bu yılda mağdur olmuştur. Maliyetler yüzde 200 artarken; açıklanan çay fiyatı sadece 7 TL'dir. Çay üretiminde en temel maliyetlerden olan gübrenin fiyatı artışının yüzde 200'ün üzerinde, nakliye için yakıt fiyat artışının yüzde 150-250 arasında, işçilik ücretlerinin de yüzde 100'ün üzerinde arttığı, mutfak masraflarının da aynı oranlarda arttığı bir ekonomik ortamda yaş çay fiyatı 7 TL olarak açıklanması ciddi bir hayal kırıklığıdır. Çay üreticilerinin beklentisi ise; Yaş çay taban fiyatının en az 9 TL, destekleme priminin 1 TL olarak toplam 10 TL olmasıdır. Atmak İktidar kontrolündeki TÜİK'in binbir zahmetle belirlediği yüzde 70 enflasyon oranındaki artış kimseyi aldatmasın. ENAG'ın açıkladığı enflasyon yüzde 160.7 iken; vatandaşın hissettiği yüzde 200 iken 4TL'den 7 TL'ye çıkartılan çayın fiyatı ölümü gösterip sıtmaya razı etmektir. Üretim maliyetleri ve temel mutfak masraflarıyla karşılaştırıldığında; açıklanan fiyatın çay üreticilerimizin gerçek enflasyon karşısında ezdirilmesidir” dedi.

“ÇAYKUR’un Bu Uygulaması Üreticiyi Özele Sevk Ettiriyor”

Akgök açıklamasında, “Bilindiği gibi geçtiğimiz günlerde Cumhurbaşkanımız 2022 Yılı Yaş Çay alım Fiyatını açıkladı.Geçtiğimiz yıl kilogramda 3,87 olan yaş çay alımları için bu yıl uygulanacak taban fiyatı 6 lira 70 kuruşa, kilogramda 13 kuruş olan destekleme fiyatı 30 kuruşa çıktı.Çok değil 2 gün sonra ÇAYKUR Kuru Çay fiyatlarına ortalama yüzde 43,71 zam yaptı. Yapılan zam eridi gitti. Geçen sene, Çaykur 4 TL alım fiyatı açıklarken,Çayını teslim etmeye giden üreticiler ÇAYKUR'un depolarımız dolu demesi ve kota uygulaması dolayısıyla Üretici kota miktarının üstünde kalan çaylarını 2.2-2.5 TL arasında bir fiyattan özel şirketlere satmak zorunda kalmıştı. ÇAYKUR'un bu davranışıyla üreticiyi özel sektörlere yönlendirip, kendisinin özel sektör ile mücadelede elini zayıflatmaktadır. Bugün marketlerde Kuru Paket Çay fiyatlarına baktığımızda; 1 Kg Dökme Çay 70,00 TL, Çaykur Tiryaki Çayı 1 Kg 53,50 TL, Doğuş Karadeniz Çayı 1 Kg Lipton Dökme Çay 1 Kg 71,00 TL, Görüldüğü üzere özel sektör yaş çayı daha ucuza temin edip, piyasada daha düşüğe satış yapabilmektedir.Türk Çayı Dünyadaki çay lezzetlerinden oldukça farklıdır.Onu farklı kılan yanı; kış aylarında çay bahçelerinin üzerinekar yağması ile lezzetinin farklılaşmasıdır.Bu özellik nedeniyle çay bahçelerinde zararlı oluşumbaskılanmakta; zararlılara karşı yapılan zirai ilaçlamaya gerekkalmamaktadır.Ülkemizde Çay Tarımı;Başta Rize olmak üzere Ordu, Giresun, Trabzon ve Artvinillerinde yapılmaktadır.Bu bölge dünyada çay yetiştiriciliği yapılan alanlar içerisinde enüst bölgeler arasında yer almaktadır.Günümüzde çay üretimi 787 bin dekar alan üzerinde;yaklaşık 182 bin üretici aile tarafından yapılmaktadır.Dolayısıyla yaklaşık 2 milyona yakın insanın ekmek kapısıdır.Bu yüzden, o bölge insanı için son derece kıymetlidir” diye konuştu.

Çay üretiminde Türkitenin konumuna da değinen Akgök, “2018 Verilerine göre;Dünyada,Çay tarım alanlarının genişliği bakımından7. sırada bulunan ülkemiz,Kuru çay üretiminde5. sırada yer almaktadır.2018 verilerine göre;Dünya'daÇaylık alanların yüzde 2'si ülkemizde olup,Dünya Çay üretiminin yüzde 4'lük kısmı ülkemizde üretilmektedir” ifadelerini kullandı.

“Çay Sektörü İflasa Sürükleniyor”

“BM (Birleşmiş Milletler) Gıda ve Tarım Örgütü'nün (FAO)yayınladığı rapora göre; 10 yıl sonra Türkiye'nin çay tüketimi 270 bintondan 400 bin tona çıkacaktır.Bunun için çay sektörünün devamlılığı sağlanmalıdır.” diyen Kemalettin Akgök, “Çay üreticisi köstek değil; destek beklemektedir.Kartellerin eline teslim edilmemelidir.Türk çayı iyi bir tanıtımla dünya pazarında en pahalı satılan;en kaliteli çay olabilecekken;üreticisine sahip çıkmayan,doğru bir tarımsal strateji geliştirmeyen veen önemli Kamu kurumlarından biri olan ÇAYKUR'u süreklizarar eden kurum noktasına getiren politikalar ilesadece ÇAYKUR'u değil çay sektörünü de İflasa sürüklemektedir.ÇAYKUR, 2020'de 547 milyon TL, 2021'de ise 503 milyonTL zarar etti.Türk Çayının markalaşması ve Dünya çapında zirve yapmasımucize değildir.Yeter ki çaycımızı, çay üreticimizi destekleyelim” şeklinde konuşu.

“Çay Sektörünün Devamlılığı İçin Yapılacaklar Bellidir”

Çay sektörünün ayakta durabilmesi için öneriler sunan Akgök şu ifadeleri kullandı:

“Her şeyden önce devlet desteği ile çay üreticisi ayağakaldırılmalıdır.Çay bahçelerinin bazıları ekonomik ömrünü tamamlamış; bir kısmıise tamamlamak üzeredir. Bu bahçelerin acilen ıslah edilmesigerekirve tohumla yapılan yeni çay. Kontrolsüz şekilde ruhsatsızbahçelerinin önüne geçilmeli; kaliteli çay çeşitlerinden çeliklemeve doku kültürüyle çoğaltılmalıdır.Çay arazilerinde tekniğe uygun budama yapılması sağlanmalı; bukonuda üreticiler bilgilendirilmelidir.Sektörün tamamını kapsayan bir çay alım politikasıuygulanmalıdır.Çayımızı dünyaya tanıtmak için ülkelerde çay tanıtım ofislerikurulmalı, uluslararası fuar ve organizasyonlarda muhakkak Türk çayı tanıtılmalıdır.Türk çayının doğallığı ve farklılığı üzerine kamu spotları vereklamlar hazırlanmalı ve bunların sürekli görsel medyada vebillboardlarda dönmesi sağlanmalıdır.Çay kaçakçılığının önüne geçilmelidir.İhracat için; ülkelerin çay tercihleri, damak tatları iyi analiz edilmelive gelen talepler doğrultusunda Türk çayı o tada uygun revizeedilebilmelidir.”

“Çay Bahçelerini Islah Projelerinin Kendine Hayrı Yok”

Akgök, “Değinmek istediğim son husus ise çay bahçeleri ıslahprojeleridir.Kurumun 2015 yılında başlayan çay bahçelerini ıslah projeleribulunmaktaydı.Fakat bugün baktığımızda çalışmaların çok verimli gittiğinisöyleyemiyoruz.Böyle bir borca sahip kurumun;çay bahçelerini yenileyecek gücü de bulunmamaktadır.Bilindiği üzere çay tarlalarımız günden güne yaşlanmakta veverimleri her geçen gün düşmektedir.Acilen ıslah çalışmaları hızlandırılmalıdır.Çay kültürü Türkleri diğer ülkelerden ayıran en önemlikültürlerdendir.Üstelik Türkiye'nin özellikle de Karadeniz bölgemizin vazgeçilmezi;en büyük geçim kaynaklarındandır.Gelin çay üreticilerini daha fazla mağdur etmeyelim.Çaydaki yanlış politikalarla, uygulamalarlaçay üreticilerini küstürmeyelim.Bu halkı çayından etmeyelim.Yaş çay alım fiyatlarında maliyetleri göz ardı etmeden fiyatlarıgüncelleyelim.Ve yıllardır bir türlü çıkarılamayan Çay Kanunu'nu Meclistegündeme getirelim.Biz Türkler samimi kişileriz, bir bardak çaya hikayemiziveririz.Buradan vesilenizle seslenmek istiyorum:Türk toplumumuzu vazgeçilmezi, sofralarımızın eksilmezi,mutluluğumuzun,hüznümüzün yaveri,yalnızlığımızın dostu olan,çayımızı unutturmayalım.Çayımıza sahip çıkalım.”

HATİCE DİLER