YEREL
Giriş Tarihi : 21-05-2022 10:52   Güncelleme : 21-05-2022 10:52

“Kültürlerin Harmanlandığı Şehir Artvin”

“Kültürlerin Harmanlandığı Şehir Artvin”

Artvin İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü tarafından Müzeler Haftası nedeniyle ‘Kültürlerin Harmanlandığı Şehir Artvin’ konulu panel düzenlendi.

Artvin Çoruh Üniversitesi Nihat Gökyiğit Kongre ve Kültür Merkezinde düzenlenen ve Çoruh Üniversitesi Prof. Dr. Nuri Yavuz’un panel yöneticiliğini yaptığı panele Atatürk Üniversitesinden Prof. Dr. Mehmet Işıklı, Prof. Dr. Hüseyin Yurttaş, Prof. Dr. Ali Yalçın Tavukçu; Karadeniz Teknik Üniversitesinden Dr. Öğr. Üyesi Elif Çakmur; Artvin Çoruh Üniversitesinden ise Dr. Öğr. Üyesi Yener Oğan konuşmacı olarak katıldı.

Panelin açılış konuşmasını yapan Kültür ve Turizm İl Müdürü Özner Bilmiş “Dünya kültür mirasının korunması ve Müzeciliğin tanıtılması içinUluslararası Müzeler Konseyi (ICOM) tarafından 18 Mayıs tarihi Müzeler Günüolarak belirlenmiş ve hafta boyu etkinliklerle kutlanmaktadır. Artvin müzesininidari anlamda kurulması ve faaliyetlerine başlaması sonucunda Artvin’de ilk kezmüzeler günü bu yıl kutlanmaya başlamıştır.Geleneksel hale getirmek için Artvin İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü,Müze Müdürlüğü olarak bu yıl 1.sini gerçekleştireceğimiz panele, ÇoruhÜniversitemiz, Atatürk Üniversitemiz ve Karadeniz Teknik Üniversitelimizdençok değerli hocalarımızı, Artvin tarihi, gastronomisi ve müzecilik üzerinekonuşulması için davet ettik.Bildiğiniz gibi;Artvin, Karadeniz doğusunda son ilimiz olup kaderini tamamen coğrafişekillerin belirlediği bir ilimizdir. Yüzölçümü: 7 bin 436 kilometrekaredir. İl sınırıiçerisinde ova özelliği gösteren hemen hemen hiçbir yer bulunmamaktadır Düzlükalanlar, yüz ölçümünün ancak yüzde 0,2'si kadardır. Bölge; su, orman ve madenvarlığı açısından oldukça zengindir.Yerleşimin oldukça zor olduğu bölgede; su, orman ve maden zenginliğibölge tarihi yapısına da zenginlik katmıştır. Birçok uygarlığın bölgede hayatbulmasına vesile olmuştur.Bölgede çok sayıda endemik bitki çeşitliliği vardır. Bu endemik bitkilerinçoğu bölge dışında yetişmemektedir. Bitki çeşitliliği tam anlamıyla yemekkültürüne yansımıştır. Artvin mutfağı yemek çeşitliliği bakımından çok zenginolmasına rağmen hem araştırmaların yetersizliği hem araştırmaların tüm Artvin'eyayılmamasından dolayı bu zenginlik tam anlamıyla belgelenememiştir. İlsınırları içerisinde ilçelere göre yemeklerde farklılıklar görülmektedir. Bununnedenini başta coğrafi yapının, iletişimi sınırlaması, hemde bitki türlerindekifarklılıklardan kaynaklanmaktadır” dedi.

Panelde Artvin Çoruh ÜniversitesiUygulamalı Bilimler YüksekokuluGastronomi ve Mutfak Sanatları BölümüDr. Öğr. Üyesi Yener Oğan, Artvin ve Gastronomi konusunda sunum gerçekleştirdi. Artvin’de Doğal Güzellikler ve Kültürel Zenginlik, Artvin Mutfak Kültürü ve Artvin Mutfağında Öne Çıkan Unsurlar, Yöresel Ürünler, Coğrafi İşaretli Ürünler, Yöresel Yemekler gibi konularda binleyicilere bilgiler aktaran Dr. Öğr. Üyesi Yener Oğan, “Artvin; coğrafi konum, iklim çeşitliği, yer şekilleri, nüfus özellikleri, tarihi, doğa olayları itibariyle özgün bir mutfak kültürüne sahiptir.Etnik çeşitliliğe sahip bir nüfus yapısı mutfak kültürüne zenginlik ve derinlik kazandırmaktadır. Karadeniz mutfağına özgü hamsi, mısır, karalahana, fasulye, çay, fındık, sebze-ot ürünleri ve Doğu Anadolu mutfağına özgü kırmızı et, peynir, hamur işi, tereyağı ağırlıklı yöresel yemekler bulunmaktadır. Mutfak kültürünün oluşmasında coğrafya, sosyal yaşam, etnik grup, gelenek ve görenekler, inanç, refah düzeyi, iklim, tarih, tarım, savaş, göç gibi durum ve olaylar önem taşımaktadır.

Artvin’in Mutfak Kültürüne ilişkin öne çıkan unsurlara da değinen Oğan, “İç kesimler, kıyı kesimler, kırsal alanlar, yaylalar olmak üzere mutfak kültüründe belirgin farklılıklar bulunmaktadır.Laz, Gürcü, Hemşin gibi farklı etnik kökene sahip insanların bulunması mutfak kültürünü zenginleştirmektedir. İklim özellikleri, mutfak kültüründe kullanılan ürün sayısını ve özelliklerini çeşit bakımından olumlu yönde etkilemiştir.Savaşlar, olumsuz doğa olayları gibi zorluklara bağlı olarak dayanışma kültürü gelişmiştir.Fiziki coğrafyanın zorlukları insanların beslenme alışkanlıklarında etkili olmuştur.Karalahana, mısır ve süt ve süt ürünleri öne çıkan ürünler olmasına rağmen deniz mahsulleri, kırmızı et, sebze ve meyveler de önemli bir yere sahiptir” diye konuştu.

Artvin’e özgü yöresel ürünlere de konuşmasında yer veren Dr. Öğr. Üyesi Oğan, “Artvin ili gastronomisine özgü yöresel ürünlerin belirlenmesinde tarımı yapılarak yetiştirilen ürünler, mutfakta ağırlıklı olarak kullanılan ürünler, ticari olarak fayda sağlayan ürünler, bu ürünlerden elde edilen yiyecek ve içecekler göz önünde bulundurulmaktadır.  Çay, Fındık, Mısır, Karalahana, Süt Ürünleri, Su Ürünleri, Beyaz Patates, Isırgan Otu, Zeytin, Karayemiş, Turunçgiller, Kivi, Kuşburnu, Kızılcık, Fasulye, Pazı, Ihlamur, Bal Çeşitleri, Silor, Ev Makarnası ve Erişte, Pestil ve Köme, Pekmez, Baharat, Reçel ve Marmelat. Artvin ili yöre mutfağında tüketilen ürünler; mısır, karalahana, peynir, tereyağı, fasulye, patates, hamsi, alabalık, bal, pekmez, kuşburnu, kızılcık, armut, doğadan toplanan bitkiler (ıhlamur, kinzi, kekik, yayla çayı vb.) önemli bir yer tutmaktadır. Doğal ortamında yetişen kinzi, köndar, n-işoş gibi yöreye özgü baharatların yemeklerde kullanılır.Üzüm, dut, armut, kızılcık, kuşburnu gibi meyveler ile pekmez ve marmelat yapılmaktadır. Bu meyvelerden pestil ve köme yapımına yaygın olarak rastlanılmaktadır” ifadelerini kullandı.

Oğan Konuşmasını şu ifadeler ile sonlandırdı: “Karadeniz Bölgesi mutfağının doğu ve batı grubu, doğu grubunun ise kıyı ve iç kesimler olarak incelenmesinde fayda bulunmaktadır. Artvin, doğu grubunda yer alan mutfak özelliklerin tamamını coğrafyasında bulundurmaktadır.Doğu Anadolu Bölgesi için önemli bir geçiş noktası ve Türkiye’nin önemli bir sınır şehri olması gibi stratejik özellikleri de dikkate alındığında Artvin mutfağı diğer Karadeniz şehirlerinden ayrılarak farklılaşmaktadır. Artvin mutfağında belirli ve kısıtlı ürünlerden geliştirilen çok çeşitli yemekler bulunmaktadır. Yörede bulunan bu belirli ve kısıtlı ürünler yöre gastronomisine hem yaratıcılık hem de ayırt edici bir kimlik oluşmasında etkili olmuştur. Artvin yöresinde doğal, özgün, yaratıcı, besleyici, sağlıklı, zengin ve keşfedilmeyi bekleyen bir gastronomik yapının varlığından söz etmek mümkündür.”

HATİCE DİLER