YEREL
Giriş Tarihi : 17-11-2021 12:24   Güncelleme : 17-11-2021 12:24

“Yeni Arabuluculuk Kanunu İş Dünyasına etkileri”

“Yeni Arabuluculuk Kanunu İş Dünyasına etkileri”

‘Yeni Arabuluculuk Kanunu İş Dünyasına etkileri’ üzerine Artvin’de panel düzenlendi.

Adalet bakanlığı, Artvin Barosu, Artvin Ticaret Sanayi odası, TOBB  işbirliğinde Ahmet Hamdi Tanpınar Kültür Sanat Merkezinde gerçekleştirilen panelde Yeni Arabuluculuk Kanunu İş Dünyasına etkileri’ üzerine bilgiler verildi.

Panelde konuşan Adalet Bakanlığı Arabuluculuk Daire Başkanı Çağdaş Özer, Arabuluculuğun Türkiye’de 2018 yılında bazı uyuşmazlıklarda dava şartı haline gelmesiyle hem iş verenler hem de işçiler tarafından daha fazla tanınan bir kurum haline geldiğini söyledi.

Klasik yargının yargılama sürecinde taraflara getirdiği külfet ve uzun zaman sürmesi nedeniyle tüm dünyada cazibesini yitirdiğini kaydeden Özer, “Klasik yargı sadece ülkemizde değil tüm dünyada usulünden kaynaklanan nedenlerle hem uzun süre alıyor hem de maliyeti fazla. Ülkemizde ticari uyuşmazlıklar, tüketişi uyuşmazlıkları ya da iş uyuşmazlıkları ilk derece mahkemede ortalamam 500-600 gün içeresinde çözülüyor. Birde bunun istinat tarafı var. 350-400 günde istinat mahkemesinde geçen süre. Yüksek yargıda ortalama 430 gün. Üç yıl dört yıl süren yargılamalar.  Buda vatandaşların mağduriyetine yol açabiliyordu” dedi.

2012 yılında Avrupa Konseyi üyesi pek çok ülkenin arabuluculuğu mevzuatlarına koyduğunu belirten Özer, “Bizde 2012 yılında hukuk uyuşmazlıklarında arabuluculuk kanunu kabul ettik ve mevzuatına koyduk. Yılda 3 milyona yakın hukuk davası açılan ülkemizde 2013 yılında vatandaşlarımız sadece 4 uyuşmazlıkta arabuluculuk yolunu tercih etti. Çünkü kimse bilmiyordu. 2014 yılında 200 uyuşmazlık arabuluculuk yolunu tercih etti. Geldiğimiz noktada sadece geçen hafta 7 bin 500 - 8 bin  civarında arabuluculuğa başvuru söz konusu. Bu kurumun toplumda bilinirliği arttıkça, insanlar bu kurumdan fayda sağlamaya başladıkça kullanımı artıyor. Buda bizim için büyük önem arz ediyor.  Arabuluculuk kurumunun en büyük özelliği toplumsal uzlaşı kültürünü artırmak. Klasik yargıda bir taraf kazanıyor bir taraf kaybediyor. Ama arabuluculukta her iki tarafta kazanıyor. Bu açıdan arabuluculuğu çok önemsiyoruz” diye konuştu.

 “İş Dünyası İçin Bulunmaz Bir Fırsat”

Asıl amaçlarının arabuluculuğu daha etkin, daha verimli olarak kullanılabilmesi, daha verimli yerlere girebilmeniz iş dünyamızın arabuluculuğu benimsemesi ve çok daha iyi yerlere getirebilmesi olduğunu belirten TOBB Uyum Genel Müdürü Dr. Onur Yüksel, “Neden iş Dünyamız; Çünkü TOBB Odalar Ve Borsalar Birliği Atında sağlıyoruz uzun zamandır da arabuluculuğun gelişmesine destek vermeye çalışıyoruz asıl amacımız burada arabuluculuk, tahkim müzakere ve Sayın başkanımızın söylediği gibi arabuluculuğun doğasına uygun bir şekilde yapılması ve ilerletilmesi. Çünkü arabuluculuk ile ilgili bir yasamız var ve yeni yasamız geliyor yeni yasamızla beraber artık daha verimli ve daha etkin şekilde hep beraber kullanmak. TOBB uyum olarak 51 tane bugünden itibaren 55 tane ticaret ve sanayi odamızda arabuluculuk Merkezi açıyoruz. Ve tahkim de kullanıyoruz. Neden illerde açıyoruz; Çünkü iş dünyamızın, ticaret ve sanayi odaları olarak üyelerimize hizmet etmek amacımız. Türkiye Odalar Ve Borsalar birliğinin kuruluş kanununda üyelerinin Ticaret uyuşmazlıklarını çözmeleri konusunda yardım etmesi öngörülüyor. Bununla birlikte arabuluculuğu çok benimsedik hızlı çözüm, gizli bir süreç ve burada yaptığınız iş dünyasında çıkabilecek her türlü sorunu buraya getirdiğinizde arabuluculuğumuz da çözmeye çalıştığımızda yapacağınız görüşmeler, paylaşacağınız bütün bilgiler belgeler gizli kalacaktır. Burada Kendi yaptığınız çözümler kendi ürettiğiniz çözümler mahkeme niteliğinde çıkacaktır. Dolayısıyla iş dünyası için bulunmaz bir fırsat” diye konuştu.

“55 Ticaret Sanayi Odasında Arabuluculuk Ve Tahkim Hizmetlerini Gerçekleştiriyoruz”

TOBB uyum olarak iş dünyasını arabuluculuğa heveslendirmek amacıyla sürekli eğitimler verdiklerini ifade eden TOBB Uyum Genel Müdürü Dr. Onur Yüksel, “Tanıtımlar yapıyoruz. Bu noktada şirketlerimizin hukuk Müşavirlerine çok iş düşüyor. Gerçekten hakkıyla yapılmayacaksa hiç yapılmasını daha iyi. Dolayısıyla ticaret ve sanayi odalarımızı da kurarken gerçekten arabuluculuğun doğasına uygun yapılacak şartlarda, kanunun emrettiği gibi yapılacaksa o şekilde yapılması gerektiğini, Şirketlerimizin ve iş dünyamızın arabuluculuğu bir Prosedür gibi görmemeleri gerektiğini önemsiyoruz. Yereldeki kurumsal yapabilecek arabuluculuk merkezleri ile çalışın diye teşvik ediyoruz. Bu bizim için çok önemli bir arabuluculuk merkezinin kendinin iç arabuluculuk kuralları ve etik kuralları olmak zorunda buradaki süreç etik ilkelere göre, sırasına göre, müzakerelerin yapılması ve yaptırılması gerekiyor.

Türkiye Singapur Konvansiyonunu denilen bir sistem var bu Singapur konvansiyonunun 54 kurucu ülkesinden birisi olduk 11 Nisan 2022 tarihinde de artık Türkiye'de yürürlüğe girmiş olacak. Bu ne demek 54 tane ülkeden bahsediyorum bu ülkelerin tüm uyuşmazlıkları her ülkede yapılabilecek ve kendi ülkelerinin mahkeme kararı niteliğinde olacak. Dolayısıyla inanılmaz bir sürece giriyoruz iş dünyamız için çok önemli özellikle uluslararası çalışan firmalarımız için çok önemli. Hem ulusal Hem uluslararası şekilde çalışıyoruz uluslararası anlamda çok iyi bir sistem oluşturmak zorundayız ki o alanlarda daha iyi çalışabilelim. Bunlar bizim için çok önemli Biz araştırıyoruz çalışıyoruz bizim ülkemizde olduğu gibi her ülkede sorun yaşanmış ama iş dünyası olarak bizim buna el atıp gerçekten doğasına uygun şekilde yapılmasını sağlamamız gerekiyor” şeklinde konuştu.

“Arabuluculuğun Avantajları Çok Fazla”

Arabuluculuğun birçok avantajının olduğunu anlatan TOBB uyum arabulucusu Avukat Arabulucu Dr. Burak Aslanpınar, “ilk avantajına baktığımızda arabuluculukta bir anlaşma sağlarsın. Anlaşma sürecinde karşı tarafa ödenecek miktar, aynı zamanda arabulucuya ödenecek ücret gider olarak gösterilebilir. Bir bütün olarak iş insanı olarak, şirket olarak muhasebe kayıtlarınız da olduğu gibi giderleştirebiliyorsunuz. Bu sadece ticari kazançlar için değil ,serbest meslek kazançları için gayrimenkul sermaye kazançları için, zirai kazançlar için de uygundur ilk vergisel avantajı mali avantajı.Gider yazma avantajı diyebiliriz. Siz bir alacağı tahsil edemediğinizde, bir yol başlatmazsanız dava açmazsanız şüpheli alacağı alamazsınız Dolayısıyla elde etmediğiniz bir kazancın vergisini ödemek durumunda kalırsınız. Kurumlar Vergisi ödemek durumunda kalırsınız. Bunun önüne geçebilmek için Normalde icra takibi açılıyor dava açılıyor şüpheli alacak dediğiniz alacağa açıyorsunuz. Ancak bunu yapabilmek için icra takibi yapabilmek ve dava takibi yapabilmek gerektiğinden masraf yapıyorsunuz . Nisbi harç ödemesi söz konusu Belki de hiç tahsil edemeyeceğiniz alacak için masraf etmek zorunda kalabilirsiniz arabuluculuk burada size çok büyük bir avantaj sağlıyor. Bir anlaşma sağlanırsa Örnek üzerinden gidelim ;bir milyon alacağınız var Dolayısıyla sözleşme var fatura kesildi ama biz oturduk birmilyon değil de 600 bine anlaşalım dedik. Normal şartlar aslında bir milyonluk fatura kesilmiş 600 bin lira size Ödemiş olduğunda 400 bin lira için takip yapmak dava açmak zorunda kalıyorsunuz. Ancak arabuluculukta o bir milyon liraya 600 bin liraya düşürdünüz elinizde anlaşma metni var 400 bin lirayı muhasebe kayıtlarından alabiliyorsunuz bir masrafı yok. Bir sonraki avantajı işçi ile yapılan ödemeler konusunda. İşçi işveren arasında arabuluculukta bir anlaşma sağlandı işçiye ödenecek ücretler arasında nasıl bir avantaj var. İşçiye yapılan işe başlatmama tazminatı olarak bir tutar ödemesine karar verilip anlaşma metinlerinde bunu yazdı ise İşe başlatma tazminatı gelir vergisinden istisna tutuluyor aynı şekilde kıdem tazminatı konusunda da anlaşma yapıldığında Kaynakta gelir vergisinden bir kesinti yapılmasına gerek yok işveren hiçbir kesinti yapılmadan ödemeyi yapabilir arabuluculuk Anlaşması'nda.

Normalde bir sözleşme imzaladığımız da bu sözleşmeyi noterde veya başka bir kurumda imzalayın damga vergisi var. Damga vergisi sözleşmelerde nisbi olarak alınacağı söyleniyor ancak arabuluculukta bu geçerli değil, Arabuluculuk kanunu damga vergisinden bahsetmiş Sadece anlaşma belgesini ihlal bir kuruma ibraz etmeniz gerekirse maktu damga vergisi ödüyorsunuz O da 97 lira 21 kuruş anlaşmayı arabulucuda yaparsanız imzalarken vergi yok, aynı anlaşmayı noterde yaparsanız damga vergisi çıkacaktır. Bu anlaşmayı iptal edip kullanırken sadece maktu vergisi vereceksiniz. Bir sonraki avantaj harç avantajı. Damga vergisi avantajı belgeyi oluştururken fayda sağlıyor harç avantajı da belgeyi kullanmamız gerekirse arabuluculukta taraflar anlaştığın da yüzde 90 dan fazla oranda gereğini yerine getiriyoruz. Arabuluculuk yapılan anlaşmalar da çok az sayıda olumsuz dönüş vardır ama normal sözleşme gereği hüküm varsa bunlarla bir şekilde karşılaşabiliyoruz diyelim ki yerine getirilmedi elimdeki belgeyi ihlal niteliğinde kesinleşmiş mahkeme kararıdır 3 yıl 4 yıl süren bir Uyuşmazlık sonunda kesinleşmiş mahkeme kararı neyse aynı şekilde geçerli. Bu belgeyi ilanlı icra takibi yapabiliyorsunuz bu şu demek; karşı tarafın itiraz hakkı yeniden dava yoluna götürme Hakkı bulunuyor hukuki avantajı budur mali avantajı bu belgenin üzerinde ne kadar tutar yazarsa yazsın aç icra harcını maktu olarak ödüyorsunuz . Harç konusunda bir sonraki avantaja baktığımızda burada çok bilinmeyen bir meseleden bahsedeceğim daha devam eden konuları da bunu görebiliriz yargılama devam ediyorsa karar ilam harcı ödenecek arabuluculuk ile ödemeye kalkarsanız çok daha düşük ücret ödersiniz. Yargılama devam ederken arabuluculuktan faydalandığınız da çok ciddiyim mali avantajlardan yararlanabiliyorsunuz Uyuşmazlık sona erdiği için istinafa temyize götürme de yapılacak Hac masraflarından da Kurtulmuş oluyorsunuz avukatlık ücretleri ve zaman kaybı olmayacak bir sonraki avantaj KDV avantajı avukata ödenecek yüzde 18 olan KDV yüzde 8’e düşüyor şeklinde konuştu.