Proje aşamasında yıllık 75 milyon kilovatsaat elektrik üretmesi hedeflenen ve maliyeti 97 milyon lira olarak hesaplanan tesisin bugün geldiği nokta, milyonluk yatırımın akıbetine ilişkin ciddi soru işaretlerini beraberinde getirdi.
Artvin’in Murgul ilçesinde büyük hedeflerle hayata geçirilmesi planlanan Arten Biyokütle Enerji Tesisi, bugün ortaya çıkan görüntüsüyle kamuoyunun dikkatini çekiyor. Orman atıklarını ekonomiye kazandırmak, enerji üretimine katkı sağlamak ve bölgeye ekonomik değer oluşturmak amacıyla planlanan tesisin geldiği durum, yatırımın nasıl sonuçlandığına ilişkin tartışmaları da beraberinde getiriyor.
Arten Biyoenerji Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. tarafından 2021 yılında kurulması ve işletilmesi planlanan tesis, 10 MW kurulu güce sahip iki üniteden oluşuyordu. Proje kapsamında ormanlardan elde edilen atıkların yakıt olarak kullanılmasıyla elektrik üretilmesi hedefleniyordu. Ancak aradan geçen yılların ardından tesisin bugün harabeyi andıran görüntüsü, başlangıçta ortaya konulan hedeflerle mevcut durum arasındaki büyük farkı gözler önüne seriyor.
97 MİLYON LİRALIK YATIRIM, 75 MİLYON KİLOVATSAAT ÜRETİM HEDEFİ!
Proje dosyasında yer alan bilgilere göre Arten Biyokütle Enerji Tesisi'nin toplam yatırım maliyeti 97 milyon lira olarak hesaplandı. Tesiste yılda yaklaşık 99 bin ton orman atığının yakılması ve bunun karşılığında yıllık 75 milyon kilovatsaat elektrik üretilmesi hedefleniyordu.
Üretilmesi planlanan elektriğin yüzde 10'unun santralin yardımcı tesislerinde tüketilmesi, kalan yüzde 90'ının ise satılarak ekonomik kazanç sağlanması öngörülüyordu.
Kağıt üzerinde hem enerji üretimi hem de orman atıklarının değerlendirilmesi bakımından önemli bir proje olarak sunulan yatırımın, bugün hangi noktaya geldiği ise yanıt bekleyen soruların başında geliyor.
BÜYÜK HEDEFLER VARDI, GERİYE ENKAZ GÖRÜNTÜSÜ KALDI!
Milyonlarca liralık kaynak ayrılarak kurulan bir enerji tesisinin birkaç yıl içerisinde bu görüntüye gelmesi, yatırımın planlama, uygulama ve işletme süreçlerinin sorgulanmasını kaçınılmaz hale getiriyor.
Özellikle 99 bin ton orman atığını işleyerek elektrik üretmesi hedeflenen bir tesisin bugün neden üretim faaliyetlerini sürdüremediği, yatırımın hangi aşamada kesintiye uğradığı ve tesisin neden bu duruma geldiği kamuoyunun yanıt beklediği sorular arasında yer alıyor.
Yatırımın başlangıcında ortaya konulan ekonomik beklentiler ile bugün karşı karşıya kalınan tablo arasındaki uçurum, yalnızca tesisin fiziki durumuyla açıklanabilecek bir mesele değil. Bu süreçte alınan kararların, yapılan harcamaların, işletme planlarının ve yatırımın sürdürülebilirliğinin de değerlendirilmesi gerekiyor.
KAMUOYUNUN YANIT BEKLEDİĞİ SORULAR!
Murgul'da ortaya çıkan bu tablo, milyonlarca liralık yatırımın akıbetine ilişkin birçok soruyu beraberinde getiriyor.
97 milyon lira olarak hesaplanan yatırımın toplam gerçekleşen maliyeti ne oldu? Tesis bugüne kadar ne kadar elektrik üretti ve ne kadar gelir elde etti? Yatırım için herhangi bir kamu desteği, teşvik veya hibe kullanıldı mı? Kullanıldıysa miktarı ne kadar? Projenin işletilememesinin temel nedeni neydi? Yatırımın fizibilite çalışmaları ve ekonomik sürdürülebilirlik hesaplamaları yeterince yapıldı mı?
Bu soruların yanıtlanması, yalnızca Murgul'daki yatırımın geçmişini aydınlatmak açısından değil, gelecekte yapılacak benzer yatırımların nasıl planlanması gerektiği bakımından da önem taşıyor.
MİLYONLUK YATIRIMLARIN HESABI KİM VERECEK?
Bir yatırımın yalnızca temelinin atılması, makinelerinin kurulması ve açılışının yapılması başarı anlamına gelmiyor. Asıl başarı, ortaya konulan hedeflerin gerçekleştirilmesi, yatırımın sürdürülebilir biçimde işletilmesi ve bölgeye ekonomik katkı sağlamasıyla ölçülüyor.
Murgul'daki Arten Biyokütle Enerji Tesisi'nin bugün geldiği nokta ise bu açıdan ciddi bir değerlendirmeyi zorunlu kılıyor. Özellikle kamu kaynaklarının veya kamu teşviklerinin kullanılıp kullanılmadığı, kullanıldıysa hangi koşullarda sağlandığı ve yatırımın sonuçlarının ne olduğu açıklığa kavuşturulmalı.
Bugün tesisin bulunduğu alan, başlangıçta anlatılan büyük enerji üretim hedeflerinden oldukça farklı bir görüntü sunuyor. Milyonlarca liralık yatırımla kurulan tesisin atıl kalmasının nedenleri açıklanmadan, sorumlulukların ve varsa ihmallerin ortaya konulmadan bu dosyanın kapanması beklenmemeli.
Murgul'da 97 milyon liralık yatırım olarak planlanan bir projenin bugün geldiği nokta ortada. Peki, bu yatırım neden hedeflerine ulaşamadı? Harcanan paranın hesabı verildi mi? Tesis yeniden ekonomiye kazandırılabilecek mi?
Murgul'un gündemindeki en önemli sorulardan biri artık bu: Büyük hedeflerle yola çıkılan milyonluk yatırımın geriye bıraktığı enkazın hesabını kim verecek?
