Devlet Su İşleri (DSİ) Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen “Çoruh Havzası Projeleri” kapsamında inşa edilen ve farklı yıllarda devreye alınan 5 barajda, 2025 yılı içerisinde toplam 7 milyar 36 milyon 173 bin 409 kilovatsaat elektrik üretildi. Bu üretim karşılığında 18 milyar 997 milyon 668 bin 204 lira gelir elde edildi.
Kamuoyunda “Çoruh’un gerdanlıkları” olarak anılan barajlar, bugüne kadar toplam 57 milyar 985 milyon 430 bin 589 kilovatsaat elektrik üreterek ülke ekonomisine 156 milyar 560 milyon 662 bin lira katkı sağladı.
En Yüksek Üretim Deriner Barajı’ndan
2025 yılında en yüksek enerji üretimi Deriner Barajı’nda gerçekleşti. Temelden 249 metre yüksekliği ile Türkiye’nin en yüksek ikinci barajı olan Deriner’de, yıl boyunca 2 milyar 543 milyon 166 bin 88 kilovatsaat elektrik üretildi. Bu üretimin ekonomik karşılığı ise 6 milyar 866 milyon 548 bin 416 lira oldu.
Temelden 275 metre gövde yüksekliği ile kemer baraj sınıfında Türkiye’nin birinci, dünyanın ise beşinci en yüksek barajı olan Yusufeli Barajı ve HES’te ise 2025 yılında 1 milyar 693 milyon 53 bin 210 kilovatsaat elektrik üretildi. Bu üretimle 4 milyar 571 milyon 243 bin 667 liralık ekonomik değer sağlandı.
Çoruh Nehri üzerinde inşa edilen ilk baraj olan Muratlı Barajı’nda 2025’te 541 milyon 397 bin 510 kilovatsaat elektrik üretilerek 1 milyar 461 milyon 773 bin 277 lira ekonomiye kazandırıldı.
Aynı dönemde Borçka Barajı’nda 1 milyar 217 milyon 804 bin 669 kilovatsaat enerji üretimi karşılığında 3 milyar 288 milyon 72 bin 606 lira, Artvin Barajı’nda ise 1 milyar 40 milyon 751 bin 940 kilovatsaat üretim karşılığında 2 milyar 810 milyon 30 bin 238 lira gelir elde edildi.
Türkiye’nin Hidroelektrik Üretiminin Yüzde 16,5’i Artvin’den
Artvin Valisi Turan Ergün, Çoruh Nehri üzerindeki 7 barajdan 5’inin Artvin sınırları içinde bulunduğunu belirterek, kentin “barajlar şehri” olduğunu vurguladı.
Çoruh Vadisi’nin Türkiye’nin en önemli hidroelektrik üretim merkezlerinden biri olduğuna dikkat çeken Ergün, gövde yüksekliği bakımından Türkiye’nin en yüksek iki barajının da Artvin’de yer aldığını ifade etti.
İlk barajın 2005 yılında hizmete alındığını hatırlatan Ergün, bugüne kadar yaklaşık 58 milyar kilovatsaat enerji üretildiğini ve bunun Türkiye’nin 2025 yılı hidroelektrik üretiminin yüzde 16,5’ine karşılık geldiğini söyledi.
Barajların entegre sistemle çalıştığını belirten Ergün, Çoruh’un kod farkından yararlanılarak bir barajdan çıkan suyun alt havzadaki diğer barajlarda yeniden elektrik üretimi için kullanıldığını ifade etti. Ergün, “Artvin’de her su damlasından 5 defa elektrik üretiliyor. Çoruh’un bir damla suyu dahi boşa akmıyor.” dedi.
Enerji, Balıkçılık ve Turizm Bir Arada
Barajların yalnızca enerji üretimiyle sınırlı kalmadığını kaydeden Ergün, temiz ve oksijen seviyesi yüksek Çoruh sularının balıkçılık açısından da önemli avantaj sunduğunu belirtti. Artvin’de geçen yıl yaklaşık 21 bin ton Türk somonu üretildiğini açıklayan Ergün, ihracat kalemlerinin yüzde 80’ini Türk somonunun oluşturduğunu dile getirdi.
Barajların turizme katkısına da değinen Ergün, özellikle Deriner Barajı’nda Çoruh Vadisi’ndeki barajların minyatürlerinin sergilendiği ve yapım süreçlerinin anlatıldığı bir müzenin bulunduğunu söyledi. Önümüzdeki yıllarda baraj turizmini geliştirmeye yönelik çalışmaların artırılacağını belirtti.
Yusufeli Barajı’nın devreye girmesiyle alt havzadaki barajların ömrünün uzadığını da ifade eden Ergün, üst havzada tutulan yük ve tortunun aşağıdaki barajları koruduğunu sözlerine ekledi.