Akyürek, alım kriterlerinin yeniden değerlendirilmesi ve üreticinin mağdur edilmemesi çağrısında bulundu.
Artvin Ticaret Borsası tarafından, TMO’nun Borçka ilçesinde gerçekleştirdiği fındık alımlarına ilişkin basın açıklaması düzenlendi. Programa Artvin Ticaret Borsası Başkanı Osman Akyürek’in yanı sıra oda ve sektör temsilcileri katıldı.
Program kapsamında Artvin Ticaret Borsası Başkanı Osman Akyürek, beraberindeki Oda Meclis Başkanı Ömer Hacıoğlu ve Yönetim Kurulu Üyesi Şenol Çelebi ile birlikte Borçka Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Eşref Merttürk ve Borçka Ziraat Odası Başkanı Tolga İskenderoğlu, TMO Koordinatörü İsmail Can ile Borçka Fındık Tarım Satış Kooperatifi Müdürü Rahşan Atabay’ı ziyaret etti.
Gerçekleştirilen görüşmelerde Borçka’daki fındık alımları hakkında bilgi alınırken, üreticilerin yaşadığı sorunlar ve alım süreçlerinde karşılaşılan sıkıntılar değerlendirildi.
“Üreticinin yüzde 90’ı fındığını satamadan geri götürüyor”
Artvin Ticaret Borsası Başkanı Osman Akyürek, TMO’nun Borçka’da alım yapmasının devletin fındık sektörüne müdahil olması açısından önemli olduğunu belirterek, üreticilerin yaşadığı mağduriyetin giderilmesi gerektiğini söyledi.
Akyürek, Ziraat Odası, Borçka Ticaret ve Sanayi Odası ile Artvin Ticaret Borsası olarak alımları yerinde takip ettiklerini ifade ederek, “Toprak Mahsulleri Ofisi'nin Borçka'da alım yapması, fındıkla ilgili devletin el atması bizim için çok önemli ve kıymetliydi. Bu burada gerçekleşmiş oldu. Biz de yerinde bu alımları görmek için Ziraat Odası, Borçka Ticaret Odası ile Artvin Ticaret Borsası birlikte burada alımları yerinde izledik, kontrol ettik” dedi.
Fındık üreticisinin mevcut maliyetler karşısında ciddi bir sıkıntı yaşadığını belirten Akyürek, açıklanan taban fiyat ile piyasadaki uygulamalar arasındaki farkın üreticiyi zor durumda bıraktığını söyledi.
Akyürek, “Maliyetlerin 250-300 liraya dayandığı bir dönemde fındık fiyatının 250 lira taban fiyatı olarak açıklanmış olmasına nazaran, bölgesel etkiler göz önünde bulundurulduğunda satın alma oranının yüzde 10'lara düştüğünü gördük. Yüzde 90'lık üretici fındığını getiriyor ama satamadan geri götürüyor. Bu durumu buradaki TMO yetkilileriyle paylaştık” ifadelerini kullandı.
“Fındık alımlarında farklı kriterler uygulanmalı”
Üreticilerin köylerden fındıklarını araçlarla alım noktalarına taşıdığını ve ürünlerinin çeşitli kriterler nedeniyle geri çevrilmesinin büyük bir mağduriyet oluşturduğunu vurgulayan Akyürek, TMO alımlarında daha esnek ve bölgesel şartlara uygun bir sistem uygulanması gerektiğini dile getirdi.
Borçka’daki fındık alımlarının kalite sınıflandırmasına göre yeniden ele alınabileceğini belirten Akyürek, şöyle konuştu: “Borçka'da fındık alımlarını mutlaka iki kısma ayırmak gerekiyor. Bunları belki birinci sınıf, ikinci sınıf, yani marketlik tüketiciye doğrudan ulaşılabilir ve yağlık olarak ayrılarak buraya gelen üreticiyi geriye çevirmemek gerekiyor. Bir köyden insan fındığını arabaya yükledi, getirdi buraya. Fındığı nemiyle, çürüğüyle, randımanıyla uygun düşmedi. Bu fındığı kaldırıp geri götürmesinin ne kadar büyük bir işkence olduğunu hepimiz görüyoruz.”
Akyürek, özellikle TMO üzerinden gerçekleştirilen alımlarda yetkililerin bölgeye gelerek yerinde inceleme yapmasını ve Borçka’nın kendine özgü üretim koşullarının dikkate alınmasını istedi.
“Bir ilçede üç farklı fındık fiyatı uygulanıyor”
Borçka’da fındık üreticisinin karşı karşıya kaldığı fiyat farklılıklarına da dikkat çeken Akyürek, TMO, Fiskobirlik ve tüccar arasındaki fiyat uygulamalarının üretici açısından ciddi bir belirsizlik oluşturduğunu ifade etti.
Akyürek, “Gerçekten fındığın üç yüz lira bile yeterli olmadığı bir noktada, fındığın Borçka'da üç fiyatla uygulandığını görüyoruz. TMO 250 lira diyor, gelen fındığın yüzde 10'unu ancak alıyor. Aşağıya iniyoruz, fındığın aslında sahibi, birliği olan Fiskobirlik 160 lira civarında fiyat vererek fındık alıyor. Hemen 500 metre aşağıda 160'lardan fındık alıyor. Kriterlerini biraz daha gevşek tutalım. Tüccar 120-130 liraya fındık alıyor” dedi.
Bir ilçede 120 liradan 250 liraya kadar değişen fiyatların uygulanmasının üreticiyi zor durumda bıraktığını belirten Akyürek, fındığın Türkiye açısından stratejik bir tarım ürünü olduğunu hatırlattı.
“Fındıkta üreticisine sahip çıkılmalı”
Türkiye'nin dünya fındık üretiminde önemli bir konumda bulunduğunu belirten Akyürek, devletin üreticiyi koruyacak politikalar geliştirmesi gerektiğini söyledi.
Akyürek, “Fındık Türkiye'de stratejik bir ürün. Fındıkta dünya lideriyiz. O zaman fındığın gerçekten üreticisine sahip çıkmak, alımlarını farklı kriterlerle getirerek daha esnek davranarak gerçekleştirmemiz gerekiyor” ifadelerini kullandı.
Fındığın üretimden tüketiciye ulaşana kadar geçen süreçte önemli maliyetlerle karşılaştığını belirten Akyürek, üretici fiyatı ile market fiyatı arasındaki farkın da dikkatle incelenmesi gerektiğini kaydetti.
Akyürek, “250 liraya aldığımız fındık kırıldığında, iç fındığa çevrildiğinde 500 lira oluyor. Bunun seçmesi, kırması, paketlenmesi var. Yüzde 20 maliyetini düşündüğümüz zaman 600-650 liraya mal edilen bu fındık markete gittiğinizde 1050 lirayla 1600 lira arasında satılıyor. O zaman yine her üründe olduğu gibi fındıkta üreticisini mağdur eden, zor duruma düşüren, sahiplenmeyen bir hukuk ortada” şeklinde konuştu.
“Fındık üreticisini yarın da yerinde bulalım”
Açıklamasının sonunda yetkililere çağrıda bulunan Artvin Ticaret Borsası Başkanı Osman Akyürek, fındık üreticisinin mevcut sorunlarının çözülmemesi halinde üretimin sürdürülebilirliğinin riske gireceğini söyledi.
Akyürek, “Devlet yetkililerimizin başta Ankara'daki en üst yöneticimizden en aşağıya kadar buradan sesleniyoruz. Fındığı yerinde inceleyin. Fındık üreticisini mağdur etmeyin ki yarın fındık üreticisine ihtiyacımız olduğunda onları yerinde bulalım” dedi.
Artvin Ticaret Borsası heyetinin Borçka’daki ziyaret ve incelemelerinin ardından, TMO’nun fındık alım kriterleri ile üreticilerin yaşadığı sorunların ilgili kurumlara aktarılması bekleniyor.
