Kentte atıl durumda bulunan 300 metre uzunluğundaki Oruçlu Tüneli, modern bir istiridye mantarı üretim tesisine dönüştürüldü. Dev tesiste gerçekleştirilen yılın ilk hasat programına Artvin Valisi Dr. Turan Ergün, Doğu Karadeniz Projesi Bölge Kalkınma İdaresi (DOKAP) Başkanı Hakan Gültekin ve Artvin Mantar Üreticileri Birliği Başkanı Ali Fuat Beyaz katıldı.
300 Metrelik Atıl Tünel Mantar Fabrikasına Dönüştü
2018 yılında Artvin Mantar Üreticileri Birliği’nin kurulmasıyla başlayan süreç, 2019 yılında Oruçlu Tüneli’nde ilk mantar çalışmalarının yapılmasıyla farklı bir boyut kazandı. İlk etapta çevre seralarda üretilen mantarların kurutulması ve paketlenmesi amacıyla kullanılan 300 metrelik atıl tünelin, daha sonra üretim merkezine dönüştürülmesi için kollar sıvandı. DOKAP’ın mali destekleriyle hazırlanan proje kapsamında, tünelin 150 metrelik bölümü seraların fonksiyonunu görecek modern mantar üretim odaları haline getirildi. Bugün tünel içerisine kurulan 7 adet üretim odası, dışarıdaki 50 seraya bedel üretim kapasitesine ulaştı.
Vali Dr. Turan Ergün: “Yıllık Kapasite 360 Tona Çıkıyor, %80 Elektrik Tasarrufu Sağlanıyor”
İlk hasadı yerinde gerçekleştiren ve tesisin önemine dikkat çeken Artvin Valisi Dr. Turan Ergün, projenin kent tarımı için büyük bir dönüm noktası olduğunu belirtti. Vali Ergün yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:
“Artvin'de mantar üretimi açısından gerçekten güzel bir güne tanıklık ediyoruz. Bu tesis DOKAP'ın mali desteğiyle kuruldu. Artvin'de seralarda yıllık yaklaşık 150-160 ton civarında olan mantar üretimi, buranın sadece 150 metrelik kısmının tam kapasiteye girmesiyle yıllık 190 ton daha artacak. Böylece kent genelinde toplamda 300-360 ton civarında bir mantar üretme kapasitesine ulaşmış oluyoruz.”
Tünelde üretim yapmanın devasa bir enerji avantajı sağladığına vurgu yapan Vali Ergün, “Seralarda kışın kar yağdığında ısıtmak, yazın ise klimalarla soğutmak çok zor ve ciddi elektrik maliyeti yaratıyor. Tünelin en büyük avantajı, sıcaklığın yaz-kış çok dar bir derece alanında sabit kalması. Bu sayede üreticilerimiz %80 civarında elektrik tasarrufu sağlıyor; yani maliyetler beşte bire kadar düşüyor. İkinci önemli nokta ise üreticilerimizin mantar kompostunu da kendilerinin üretebilmesi. Hedefimiz, DOKAP’ın da desteğiyle ilerleyen aşamalarda tünelin tamamını üretim tesisine çevirmek ve bu değerli ürünü Artvin tarımına yüksek katma değerli bir kalem olarak kazandırmaktır” dedi. Vali Ergün ayrıca, ilk ateşin yakılmasından bugüne projede emeği geçen dönemin milletvekillerine, tarım teşkilatına ve üreticilere teşekkür ederek bereketli kazançlar diledi.
DOKAP
Başkanı Hakan Gültekin: “Üretim ve İstihdam Odaklı Çok Nitelikli Bir Proje”
DOKAP Başkanı Hakan Gültekin ise atıl alanların ekonomiye kazandırılmasının kurum misyonu açısından çok kıymetli olduğunu vurguladı. Hikayenin 2018 yılında başladığını ve bugün uluslararası-ulusal boyutta ticarete konu olan bir başarıya dönüştüğünü ifade eden Gültekin, şöyle konuştu:
“Biz DOKAP olarak üretim ve istihdam odaklı bir kurumuz. Valiliğimiz himayelerinde, İl Tarım Müdürlüğümüz ve Mantar Üreticileri Birliğimizle önümüze gelen bu projenin sürdürülebilirliğini ve niteliğini çok iyi gördük. İlk etapta kompost, ardından kapasite artırımı için destek verdik. Sanayi ve Teknoloji Bakanımız Sayın Fatih Kacır’ın himayeleri bizler için çok kıymetli, kendilerine teşekkür ediyorum. Tabii ki projenin ilk gününden itibaren konuyu bizzat takip eden Cumhurbaşkanı Başdanışmanımız İsrafil Kışla Bey’in ve daha sonra kapasite artırımı sürecinde desteklerini esirgemeyen eski Tarım Bakanımız Faruk Çelik Bey’in katkıları çok büyüktür. Üreticimiz varsa emek vardır, istihdam vardır. Bundan sonra da ürünün kurutulması ve kapasite artırımı projelerine desteğimiz devam edecektir.”
Birlik Başkanı Ali Fuat Beyaz: “Çevre İllere ve Ulusal Marketlere Ürün Veriyoruz”
Aynı zamanda muhtarlık görevini de yürüten Artvin Mantar Üreticileri Birliği Başkanı Ali Fuat Beyaz, "Artvin’de değişik bir gelir getirici tür olamaz mı?" fikriyle yola çıktıklarını belirterek tesisin gelişim sürecini aktardı. Beyaz, şunları söyledi:
“O dönem Bakanımız Sayın Faruk Çelik’in destekleriyle köylerimizde seralar kurduk. Ardından Başdanışmanımız İsrafil Kışla Bey, valilerimiz ve DOKAP'ın destekleriyle bu kompost tesisini hayata geçirdik. Eğer bu kompost tesisi kurulmasaydı tam dönüm noktasındaydık ve kapatıyorduk. Ancak o destekle ayağa kalktık; bugün kendi kompostunu üreten, çevre illere kompost satan, ulusal marketlere ürün tedarik eden dev bir konuma geldik. İlimizde şu an 29 sera var ama tüneldeki bu 7 oda, dışarıdaki 50 seraya bedel. Seralarda hava değişimi çok olduğu için üründe bozulmalar yaşanabiliyordu. Tünelde ise hava ve derece her zaman sabit olduğu için mantarlarımız taptaze ve diri kalıyor. Tesisimizde kurutma, soğutma ve paketleme ünitelerimizin hepsi mevcut.”
Gelecek Hedefi: Geri Dönüşümle Kendi Plastik Kasasını Üretmek
Gelecek hedeflerinden de bahseden Birlik Başkanı Beyaz, “Hedefimiz valimizin ve yetkililerimizin destekleriyle tünelin tamamını üretim odasına çevirmek. Bir diğer vizyonumuz ise atıl vaziyetteki plastik ürünleri geri dönüşüm yoluyla işleyerek kendi mantar kasalarımızı üretmek. Bu kasaları hem kendi üretimimizde kullanmak hem de diğer illere göndererek şehrimize ek bir ekonomik katkı sağlamak istiyoruz. Bizlere inanan ve destek veren herkese ayrı ayrı teşekkür ediyorum” diyerek sözlerini tamamladı.
Tüneldeki ilk hasat programı, protokol üyelerinin mantar toplaması ve tesisin teknolojik altyapısının incelenmesinin ardından sona erdi. Tesisten elde edilecek yüksek kaliteli istiridye mantarlarının iç piyasanın yanı sıra ulusal zincir marketler aracılığıyla Türkiye'nin dört bir yanına ulaştırılması hedefleniyor.
